котылу


котылу
неперех.
1) спаса́ться/спасти́сь (от опасности, гибели) || спасе́ние

качып котылу — спасти́сь бе́гством

эзәрлекләүдән котылу — спаса́ться от пресле́дования

котылу юллары — пути́ спасе́ния

2) освобожда́ться/освободи́ться, приобрета́ть/приобрести́ свобо́ду || освобожде́ние

әсирлектән котылу — освободи́ться из пле́на

котылуга ышану — ве́рить в освобожде́ние, наде́яться на освобожде́ние

3) освобожда́ться/освободи́ться, вы́рваться, высвобожда́ться/вы́свободиться (от рук, из объятий, от тяжёлой или тёплой одежды)
4) изба́виться (от чего-л.), отде́латься, отвя́зываться (от кого-чего-л.) || избавле́ние

җәфадан котылу — изба́виться от наказа́ния

җиңел котылу — легко́ отде́латься

ялкаулыктан котылу — изба́виться от ле́ни (отряхну́ться)

аңардан котылырга кирәк — на́до отвяза́ться от него́

5) вы́биться, выбира́ться/вы́браться (из чего-л.)

камалыштан котылу — вы́биться (вы́браться) из окруже́ния

бурычлардан котылу — вы́браться из долго́в; разде́латься с долга́ми

6) в сочет. ...тан котылу переводится приставкой рас-

коллыктан котылу — раскабали́ться

крепостнойлыктан котылу — раскрепости́ться

7) разг. разреши́ться, роди́ть; разроди́ться || разреше́ние

исән-имин, жиңел генә котылды — (роже́ница) благополу́чно разреши́лась

баладан бик авыр котылу — с трудо́м разроди́ться

- котылу юлы
- котылып булмый торган
- котылып калу
- котылып чыгу

Татарско-русский словарь, 56000 слов, 7400 фразеологических выражений. - Институт языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова. 2007.

Смотреть что такое "котылу" в других словарях:

  • котылу — (КОТЫЛДЫРУ) – 1. Бәләдән арыну, куркыныч, авыр хәлдән һ. б. чыгу. Тискәре гадәттән, яман эштән арыну 2. Куркынычтан сакланып калу, исән калу 3. Ычкыну, тотылган, эләккән җирдән качу 4. Көтелгән зур җәза яки күп чыгым урынына кечкенә җәза яки аз… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • җай — I. и. 1. Әйбернең, эшнең, хәлнең үтәлеш тәртибе, үзенә генә хас яшәеш, барыш үзенчәлеге һәр нәрсәнең җае бар. хәб. Тәртип белән генә бара, уңай, җайлы эшләр җайда 2. Үзеннән алдагы сүз белән бергә нин. б. эшне башкарудагы төп юлны, алымны белдерә …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • ычкыну — 1. Кидерелгән, эләктерелгән, ялганган, ябыштырылган, тоткан җирдән чыгу, салыну, төшү; өзелеп, аерылып китү. Бәйләгән әйбернең күзе өзелеп сүтелә башлавы турында оекның күзе ычкынган 2. Тотылган, эләккән, бәйләнгән җирдән кинәт котылу, аралану,… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • аклану — I. Агару (1 3). II. АКЛАНУ – 1. Үзеңнең хаклы булуыңа, гаепсезлегеңә дәлилләр китерү, шуны расларга тырышу 2. Нин. б. фаразның дөрескә чыгуы тур. ; раслану. Өметнең яки хыялның тормышка ашуы тур. 3. Гаепсез табылу, хөкемнән котылу …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • арчылу — ӘРЧЕЛҮ – 1. (Арчу (1 3) ) 2. күч. Котылу, арыну …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • арыну — (АРЫНДЫРУ) – 1. Котылу, азат булу. күч. Аңга килү, айну (йокыдан а.). күч. Иске формаларны, эшкә комачаулый торган нәрсәләрне бетерү тур. 2. Чистарыну. Чистару, арчылу күк болытлардан арынды …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • бушану — 1. Бераз бушау, арыну 2. Котылу, арыну (хисләрдән һ. б.) 3. эвф. Табигый ихтыяҗны үтәү 4. Электрик корылмадан арыну …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • җиңеллек — 1. Җиңел булу; киресе: авырлык; кыенлык. Авырлык, кыенлыктан котылу, иркен сулу алу; тормыш, яшәү җиңеләю 2. Рәхәтлек, күңел күтәренкелеге 3. Ял иткәннән соң була торган көч, энергия. Тиз хәрәкәт итүчәнлек, җитезлек 4. Җилбәзәклек, җилбәзәк… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • иркенәю — 1. Киңәю, күләм ягыннан зураю 2. Җиңеләю (сулыш тур.) 3. күч. Үзе теләгәнчә яши башлау; иркенлек алу 4. күч. Рухи яки физик авырлыктан соң җиңеләю, рәхәтлек сизү 5. күч. Политик, экономик кысынкылыктан котылу 6. күч. (Эш) кимү, (эштән) бушану …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • нәҗат — иск. кит. Котылу, исән калу, авырлыктан чыгу …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • өртелү — 1. Берәр нәрсә белән каплану. Каплану, томалану (мәс. томан белән). күч. Киенү асыл киемнәргә өртелү 2. күч. Йөздә, чырайда нин. б. хис тойгы чагылу тур. йөзе сагыш пәрдәсенә өртелгән 3. күч. диал. Яшеренү, качып котылу кеше сүзеннән өртелеп тору …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

Книги

  • Маулид ан-Наби, Шафикова Р. (ред.). Мэулид эн-Нэби» китабы 1409 елда язылган, авторы Селэйман Чэлэби, эсэрнец теп исеме «Вэсилэтун нэж, ат» («Котылу вэсилэсе, сэбэбе»). Татарча «Мэулид китабы»н татарлар шушы боек терки ша-гыйрь… Подробнее  Купить за 83 руб